Tematy na ustną maturę z języka polskiego
w Liceum Ogólnokształcącym w Krzywiniu
oraz
Uzupełniającym Liceum Ogólnokształcącym
dla Dorosłych w Krzywiniu w roku szkolnym 2008/2009
1. „Poeta – syn tysiąclecia czy dziecię wieku”? Przedstaw różne rozstrzygnięcia tego dylematu w poezji XIX i XX wieku.
2. Artysta jako bohater literacki. Zaprezentuj temat na podstawie wybranych utworów 2-3 epok literackich.
3. Motyw cierpienia i buntu przeciw Bogu w wybranych utworach literackich. Omów temat przywołując przykłady z 2-3 epok literackich.
4. Dramat stanowi bardzo ważną część dorobku polskiej literatury. Na wybranych przykładach wykaż jego przemiany i związek z najważniejszymi sprawami narodowymi.
5. „Rozum, wola, serce...” Rozważ źródła potęgi i małości człowieka oraz przyczyny jego zwycięstwa i klęski.
6. Motyw Chrystusa w literaturze i sztuce. Omów na podstawie wybranych przykładów z różnych epok literackich.
7. „Służyć poczciwej sławie”, „być lisem i lwem”, „pracować u podstaw”. Odwołując się do wybranych lektur oceń różne modele patriotyzmu przedstawione w literaturze i wiążący się z nimi typ bohatera.
8. Czy Polacy potrafią śmiać się z siebie? Przedstaw demaskatorską rolę literatury przywołując przykłady z różnych epok literackich.
9. Literackie obrazy samotników. Porównaj przykłady z różnych epok literackich.
10. Różnorodność relacji pomiędzy rodzicami a dziećmi. Przeanalizuj problem na wybranych przykładach z literatury i filmu.
11. Pamiętnik bohatera literackiego jako sposób ukazania rzeczywistości. Omów problem, analizując wybrane utwory np. B.Prus „Lalka”, H.Sienkiewicz „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela” S.Żeromski „Ludzie bezdomni”.
12. Emigracja i emigranci tematem literatury i sztuki. Omów na wybranych przykładach, z co najmniej dwóch epok literackich.
13. Władza – zaszczyt, zobowiązanie, siła niszcząca.... Przeanalizuj problem przywołując wybrane dzieła literackie.
14. Ars moriendi – sztuka pięknego umierania i jej obrazy w literaturze. Omów na wybranych przykładach różnych epok literackich.
15. Brzydota w literaturze i innych dziedzinach sztuki – przekora, nowa estetyka czy moda? Wskaż i omów wybrane przykłady.
16. Niedola dziecka – częsty motyw w literaturze polskiej. Omów problem na wybranych utworach dwóch – trzech epok literackich.
17. Topos „poety przeklętego” na przestrzeni epok. Omów przywołując wybrane przykłady literackie.
18. Przyjaźń i jej rola w życiu człowieka – przedstaw motyw, analizując wybrane przykłady z różnych epok literackich.
19. Motyw vanitas w dziełach literackich i plastycznych. Przedstaw wykorzystując dzieła z różnych epok.
20. „Tak to rozwaga czyni nas tchórzami” – słowa Hamleta uczyń punktem wyjścia w swoich rozważaniach o roli strachu w życiu człowieka. Analizując, przywołaj stosowne utwory z różnych epok literackich.
21. „Kobiety o kobietach” w świetle polskiej literatury współczesnej. Omówienie i analiza wybranych przykładów.
22. Funkcje stylizacji modlitewnych w literaturze różnych epok. Omów na wybranych przykładach.
23. Bunt i ofiara – konieczność, przejaw szaleństwa, świadectwo wrażliwości. Zaprezentuj swój sąd, analizując wybrane przykłady literackie.
24. Folklor jako inspiracja pisarzy w różnych epokach. Omów na wybranych przykładach.
25. Malarstwo renesansowe inspiracją polskich poetów współczesnych. Omów zagadnienie, analizując wybrane przykłady.
26. Historia jako temat i jako pretekst w polskiej epice XIX i XX wieku. Przeanalizuj wybrane utwory.
27. Katastroficzne wizje i obrazy zagłady w dziełach literackich i filmowych. Przeanalizuj wybrane przykłady.
28. Biografia jako klucz do odczytania twórczości pisarza. Opracuj temat, analizując wybrane przykłady.
29. Postać kobiety fatalnej w literaturze polskiego pozytywizmu, Młodej Polski i Dwudziestolecia Międzywojennego. Omów analizując wybrane przykłady.
30. Rodzina – mała ojczyzna. Omów zagadnienie przywołując utwory wybranych epok literackich.
31. Obraz polskich dworków szlacheckich w polskiej literaturze. Przedstaw ich różnorodność analizując wybrane przykłady.
32. Echa powstania styczniowego w wybranych utworach literackich. Omówienie i analiza.
33. Ukaż różne sposoby wykorzystywania motywu ikaryjskiego w poezji, prozie i malarstwie.
34. „Rozum, wola, serce...” Rozważ źródła potęgi i małości człowieka oraz przyczyny jego zwycięstwa i klęski.
35. Motywy Maryjne w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów.
36. „A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec” (J. Słowacki) Romantyczna wizja ofiary i jej kontynuacje w wybranych utworach literackich późniejszych epok.
37. Fakty a fikcja literacka w prozie H. Sienkiewicza. Omawiając problem, odwołaj się do wybranych utworów literackich.
38. Symbolika stroju. Omów, analizując wybrane dzieła literackie, malarskie, filmowe i teatralne.
39. Kolumbowie. Przedstaw tragizm historii pokolenia, przywołując stosowne utwory z różnych rodzajów literackich.
40. Rozmowy z samym sobą. Monologi bohaterów z dzieł literackich reprezentujących różne epoki i gatunki literackie. Interpretując wybrane przykłady porównaj okoliczności życiowe bohaterów.
41. Poświęcenie, ofiarność, rozwaga... Przedstaw swoje refleksje na temat postaw młodych ludzi wobec sytuacji zagrożenia ojczyzny. Odwołaj się do wybranych utworów.
42. Ukaż różne ujęcia toposu miłości na wybranych przykładach literackich różnych epok.
43. Młodość – czas beztroskiego pożegnania z dzieciństwem, czas krystalizowania naszej osobowości. Zaprezentuj na wybranych przykładach trzech epok literackich..
44. Różne środowiska – różne sposoby komunikowania się np. gwara uczniów szkół średnich, kibiców sportowych, informatyków – komputerowców, itp. Omów na wybranych przykładach.
45. Omów sposób funkcjonowania ludowej koncepcji pełni człowieczeństwa w II cz. „Dziadów” i w balladach A. Mickiewicza..
46. Ukaż różne sposoby ujęcia toposu miłości na wybranych przykładach literackich.
47. Dokonując analizy języka różnych reklam, wyjaśnij, jaki obraz świata one kreują.
48. Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze. Omów sposoby ich przedstawiania i funkcje w wybranych utworach.
49. Język w domu, w pracy i w szkole – czy to ten sam język polski? Zanalizuj przykłady i cechy odmian współczesnej polszczyzny.
50. Twój region w polskiej geografii życia literackiego i kulturalnego (np. zjawiska, postaci, dzieła i in.). Przywołaj wybrane przykłady i uzasadnij wybór.
51. „Być albo mieć” to alternatywa, przed którą staje każdy człowiek. Scharakteryzuj bohaterów literackich i filmowych, którzy dokonywali takich wyborów.
52. Różne oblicza wsi w literaturze polskiej. Omów na podstawie wybranych przykładów z różnych epok literackich.
53. Obraz dzieci w nowelach i malarstwie polskim doby pozytywizmu. Omów temat odwołując się do wybranych przykładów z literatury i malarstwa.
54. Język prasy. Omów różne odmiany stylu publicystycznego i scharakteryzuj ich funkcje.
55. Opisz mechanizmy powstawania błędów językowych na podstawie analizy przykładów radiowych, telewizyjnych, czasopiśmienniczych.
56. Historia narodu polskiego w literaturze i malarstwie. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
57. Słowa NON OMNIS MORIAR uczyń kluczem do odczytania wybranych tekstów Jana Pawła II.
58. Miłość jako doświadczenie w biografii bohaterów romantycznych i pozytywistycznych. Omów temat na podstawie wybranych przykładów literackich.
59. Ukaż różne sposoby funkcjonowania toposu arkadii w wybranych utworach literackich.
60. Wulgaryzmy i barbaryzmy – ich miejsce i funkcje w literaturze i języku. Omów na podstawie wybranych przykładów.
61. Tak mówią znani Polacy. Charakterystyka języka dwóch – trzech przedstawicieli świata polityki, show businessu – na podstawie analizy zgromadzonego materiału (teksty prasowe i/lub nagrania).
62. Perswazja językowa jako narzędzie gry politycznej. Dokonaj analizy wybranych materiałów wyborczych.
63. Tren jako gatunek literacki. Omów ewolucję gatunku, analizując przykłady z różnych epok literackich.
64. „Ostoja polskości” czy „świat zepsuty”? Przeanalizuj literacki wizerunek szlachty w wybranych utworach.
65. Wygnaniec, ciekawy świata, pielgrzym, poszukiwacz sensu życia. Omów motyw wędrowca w wybranych utworach literackich.
66. „Nie kłamstwo, lecz prawda zabija nadzieję”. Omów zagadnienie przywołując materiał literacki różnych epok.
67. „Przedwczesne dojrzewanie do śmierci”. Przedstaw różne postawy młodego człowieka wobec wojny i śmierci, dokonując analizy wybranych utworów literatury wojennej.
68. Stworzenie świata i człowieka według mitologii greckiej i biblii. Omówienie i analiza.
69. Miłość jako przyczyna cierpienia bohaterów literackich. Zaprezentuj na wybranych przykładach literackich z 2-3 epok.
70. Motyw śmierci w literaturze i malarstwie. Zaprezentuj na przykładzie dzieł z dwóch wybranych epok..
71. Duchy, zjawy, diabły w literaturze i sztuce. Na wybranych przykładach omów sposoby ich kreacji oraz pełnione funkcje.
72. Wielcy kochankowie. Przedstaw ich różnorodne kreacje w literaturze, teatrze i filmie.
73. Magia w języku: nazwy osób uprawiających magię, nazwy praktyk magicznych i typów wypowiedzi używanych w celach magicznych, zaklęcia - etymologia i budowa słowotwórcza nazw, itp. Omów na wybranych przykładach.
74. Ukaż różnorodne portrety kobiet w literaturze wybranych epok.
75. Wizerunek śmierci. Ukaż go na wybranych przykładach tekstów kultury.
76. Inspiracje średniowieczne w literaturze i sztuce. Omów analizując wybrane przykłady.
77.
Człowiek XX wieku w systemach totalitarnych - faszyzmu
i stalinizmu. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów (np. T.
Borowski, J. Czapski,
G. Herling-Grudziński, K. Moczarski, Z. Nałkowska).
78. Dziecko jako bohater dzieła literackiego. Przedstaw sposoby ujęcia tego motywu na wybranych przykładach.
79. Urszula i Anka – dokonaj analizy porównawczej wybranych trenów Jana Kochanowskiego i Wł. Broniewskiego, zaprezentuj kreacje bohaterów.
80. Krajobraz tatrzański w literaturze i malarstwie Młodej Polski. Omów na wybranych przykładach.
81. To się czyta dzisiaj – modni pisarze,modne książki. Omów na przykładzie 2-3 twórców spoza szkolnego kanonu lektur, przyczyny popularności, niektórych autorów i książek.
82. O przyrodzie inaczej niż na lekcjach biologii. Omów funkcjonowanie motywu natury w poezji ks. J. Twardowskiego.
Opracowały: Małgorzata Durek, Renata Kołak.